Trong giới chạy bộ và các môn thể thao sức bền, việc bù nước và phục hồi sau vận động luôn là vấn đề được quan tâm hàng đầu. Bên cạnh nước lọc và các loại đồ uống thể thao, bia – một thức uống tưởng chừng “không liên quan” – lại xuất hiện khá phổ biến tại nhiều giải marathon, trong đó có các giải chạy lớn tại Việt Nam. Điều này đặt ra câu hỏi: Liệu bia có thực sự phù hợp cho vận động viên sau khi tập luyện và thi đấu?
Bia và thói quen phục hồi sau chạy bộ
Đối với nhiều người chạy bộ, đặc biệt là sau những cuộc đua dài dưới thời tiết nóng nực, cảm giác được uống một cốc nước lạnh để giải nhiệt là vô cùng dễ chịu. Trong bối cảnh đó, bia thường được lựa chọn như một thức uống mang tính thư giãn, giúp giải tỏa căng thẳng cả về thể chất lẫn tinh thần.
Tại một số giải marathon, bia thậm chí còn được phục vụ miễn phí tại khu ẩm thực dành cho vận động viên sau khi hoàn thành đường chạy. Điều này cho thấy bia không còn là thức uống xa lạ trong cộng đồng chạy bộ. Tuy nhiên, thói quen này vẫn gây ra nhiều tranh luận, bởi bia chứa cồn – yếu tố thường bị xem là không có lợi cho quá trình phục hồi thể lực.
Nghiên cứu khoa học về tác động của bia đối với vận động viên
Mặc dù bia được sử dụng khá phổ biến, nhưng trong thời gian dài, số lượng nghiên cứu đánh giá cụ thể tác động của bia đến hiệu suất tập luyện và phục hồi của vận động viên vẫn còn hạn chế. Để làm rõ vấn đề này, một nhóm các nhà khoa học đã tiến hành phân tích 16 tác động khác nhau của bia đối với vận động viên chạy bộ.
Kết quả cho thấy, nếu sử dụng ở liều lượng hợp lý, bia hoàn toàn có thể trở thành một phần trong chế độ phục hồi sau tập luyện. Đặc biệt, bia chứa nhiều polyphenol – hợp chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe.
Các chất này được cho là có khả năng hỗ trợ hệ miễn dịch và giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp, tình trạng thường gặp ở những người tập luyện cường độ cao trong thời gian dài.
Điều này cho thấy, bia không chỉ đơn thuần là thức uống giải trí mà còn có những giá trị nhất định nếu được sử dụng đúng cách và đúng thời điểm.
Khả năng bù nước của bia: Lợi ích và giới hạn
Theo đánh giá của các nhà nghiên cứu, nếu chấm điểm khả năng bù nước của bia trên thang điểm từ 1 đến 10, bia chỉ đạt khoảng 5–6 điểm. Nguyên nhân là bởi bia có chứa carbohydrate và polyphenol, giúp hỗ trợ phục hồi năng lượng sau vận động. Tuy nhiên, bia cũng chứa cồn, yếu tố có thể gây lợi tiểu nếu sử dụng quá nhiều, dẫn đến nguy cơ mất nước.
Chính vì vậy, bia không thể thay thế hoàn toàn nước lọc hay đồ uống thể thao chuyên dụng. Các nhà khoa học cho rằng, bia không cồn hoặc bia có bổ sung một lượng nhỏ muối sẽ là lựa chọn tốt hơn trong quá trình hydrat hóa sau khi chạy.
Ngoài ra, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng bia có nồng độ cồn thấp (dưới 4%) hiệu quả hơn trong việc hỗ trợ bù nước so với các loại bia có nồng độ cồn cao. Khi nồng độ cồn tăng, nguy cơ đi tiểu nhiều lần cũng tăng theo, từ đó làm giảm hiệu quả hydrat hóa của cơ thể.
Cách sử dụng bia an toàn sau khi tập luyện
Dựa trên kết quả nghiên cứu, các nhà khoa học khuyến nghị rằng nếu vận động viên lựa chọn uống bia sau khi tập luyện hoặc thi đấu, cần tuân thủ một số nguyên tắc quan trọng:
-
Ưu tiên bia có nồng độ cồn thấp (dưới 4%)
-
Không uống bia khi cơ thể đang mất nước nghiêm trọng
-
Kết hợp bia với nước lọc hoặc đồ uống không cồn để hạn chế tác dụng lợi tiểu
-
Tránh uống quá nhiều trong thời gian ngắn
Trong trường hợp chọn uống bia có nồng độ cồn cao hơn 4%, các nhà nghiên cứu khuyên nên uống xen kẽ với nước để giảm nguy cơ mất nước và hạn chế ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình phục hồi.
Bia có ảnh hưởng đến sức khỏe và sức mạnh của người chạy bộ?
Một trong những mối lo ngại lớn nhất của vận động viên là liệu việc uống bia sau khi tập luyện có làm suy giảm sức khỏe hoặc sức mạnh cơ bắp hay không. Theo các nghiên cứu được thực hiện, việc sử dụng bia ở mức độ vừa phải dường như không gây ảnh hưởng tiêu cực đáng kể đến sức khỏe hay khả năng vận động của người chạy bộ trong các thử nghiệm.
Các nhà khoa học cũng đưa ra lời khuyên thực tế: nếu bạn là người thỉnh thoảng thưởng thức bia sau khi chạy, bạn hoàn toàn có thể tiếp tục thói quen này. Tuy nhiên, cần ghi nhớ rằng bia không phải là nước, và không thể thay thế vai trò của việc uống đủ nước trong suốt quá trình tập luyện và thi đấu.
Một cách tiếp cận hợp lý là đảm bảo cơ thể đã được bù nước đầy đủ bằng nước lọc hoặc đồ uống thể thao, sau đó kết thúc buổi tập hoặc cuộc đua bằng một ly bia nhỏ như một hình thức thư giãn và tận hưởng thành quả.
Tóm lại, bia có thể là một lựa chọn chấp nhận được cho vận động viên chạy bộ, nếu sử dụng đúng loại, đúng liều lượng và đúng thời điểm. Việc hiểu rõ giới hạn của bia sẽ giúp người tập luyện tận hưởng thức uống này một cách an toàn, đồng thời vẫn đảm bảo hiệu quả phục hồi và sức khỏe lâu dài.
