Nước ngọt có gas là loại đồ uống quen thuộc với nhiều người, đặc biệt là giới trẻ. Tuy nhiên, đằng sau cảm giác sảng khoái tức thì là hàng loạt nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng nếu sử dụng thường xuyên, kéo dài. Nhiều nghiên cứu và ca bệnh thực tế đã chỉ ra rằng, uống nước ngọt có gas mỗi ngày có thể làm tăng axit uric, dẫn tới bệnh gút và nhiều hệ lụy nguy hiểm khác.
Một trường hợp điển hình được ghi nhận gần đây tại Trung Quốc là chàng trai 27 tuổi phải nhập viện trong tình trạng đau nhức khớp nghiêm trọng, bàn chân lở loét, biến dạng các khớp tứ chi, trên tay xuất hiện dày đặc các hạt tophi màu trắng vàng.
Nguyên nhân được xác định là do lạm dụng nước ngọt có gas trong thời gian dài, không kiểm soát. Đây không phải là trường hợp cá biệt mà là hồi chuông cảnh báo cho thói quen tiêu thụ nước ngọt tràn lan hiện nay.
Uống nước ngọt có gas và nguy cơ tăng axit uric, bệnh gút
Nước ngọt có gas, đặc biệt là các loại chứa hàm lượng fructose cao, có thể làm tăng nhanh nồng độ axit uric trong máu. Khi fructose được chuyển hóa trong gan, quá trình này tạo ra axit uric như một sản phẩm phụ. Nếu axit uric tích tụ quá mức, các tinh thể urat sẽ lắng đọng tại khớp, gây viêm đau và hình thành bệnh gút.
Việc tiêu thụ nước ngọt thường xuyên khiến cơ thể liên tục phải xử lý lượng đường lớn, dẫn tới rối loạn chuyển hóa. Lâu dài, tình trạng này không chỉ gây đau khớp mà còn làm tổn thương thận – cơ quan có nhiệm vụ đào thải axit uric ra ngoài. Đây chính là lý do ngày càng có nhiều người trẻ tuổi mắc bệnh gút, thay vì chỉ gặp ở người trung niên như trước đây.
Thúc đẩy lão hóa và gây rối loạn chuyển hóa
Không chỉ làm tăng axit uric, nước ngọt có gas còn đẩy nhanh quá trình lão hóa của cơ thể. Khi đi vào cơ thể, các thành phần hóa học trong nước ngọt có thể phá hủy cấu trúc tế bào, làm gia tăng stress oxy hóa và khiến các tế bào suy yếu nhanh hơn.
Ngay cả những loại nước ngọt “dành cho người ăn kiêng” cũng không thực sự an toàn. Chúng vẫn chứa axit photphoric, chất tạo màu, chất bảo quản và phụ gia tăng hương vị. Những chất này khi tích tụ lâu dài sẽ gây mất cân bằng sinh học, ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.
Dư thừa axit photphoric và nguy cơ loãng xương, bệnh thận
Một trong những thành phần đáng lo ngại nhất trong nước ngọt có gas là axit photphoric. Khi tiêu thụ quá nhiều, axit này gây dư thừa photpho trong cơ thể, từ đó cản trở quá trình hấp thu canxi.
Hệ quả là xương trở nên yếu, tăng nguy cơ loãng xương và gãy xương, đặc biệt ở người trẻ có thói quen uống nước ngọt thay nước lọc. Ngoài ra, dư thừa axit photphoric còn làm tăng gánh nặng cho thận, dễ dẫn tới các bệnh lý về thận nếu sử dụng trong thời gian dài.
Kháng insulin, tăng nguy cơ tiểu đường và tim mạch
Insulin đóng vai trò điều hòa lượng glucose trong máu bằng cách đưa đường từ máu vào tế bào để tạo năng lượng. Khi uống nước ngọt có gas, lượng đường trong máu tăng vọt, buộc tuyến tụy phải tiết nhiều insulin hơn để xử lý.
Việc lặp đi lặp lại tình trạng này khiến cơ thể dần kháng insulin, làm tăng nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 2, tăng huyết áp và các bệnh tim mạch. Đây là một trong những lý do khiến tỷ lệ người trẻ mắc các bệnh chuyển hóa ngày càng gia tăng, có mối liên hệ mật thiết với thói quen tiêu thụ đồ uống có đường.
Nguy cơ ung thư, bệnh răng miệng và ảnh hưởng sinh sản
Nhiều loại nước ngọt có màu nâu hoặc caramel sử dụng chất tạo màu công nghiệp, trong đó có thể chứa các hợp chất như 2-methylimidazole và 4-methylimidazole – những chất đã được cảnh báo có nguy cơ gây ung thư khi tích tụ lâu dài.
Bên cạnh đó, axit photphoric và đường trong nước ngọt còn gây tổn hại nghiêm trọng đến răng miệng. Người uống nước ngọt thường xuyên có nguy cơ cao bị sâu răng, viêm nướu, thối răng do men răng bị bào mòn và thiếu hụt canxi. Mức độ phá hủy răng miệng từ nước ngọt thậm chí còn nghiêm trọng hơn nhiều so với một số loại thuốc kháng sinh.
Đáng chú ý, vỏ lon nước ngọt thường có lớp phủ chứa BPA – một dạng estrogen tổng hợp. BPA được cho là có liên quan đến nguy cơ rối loạn nội tiết, vô sinh, tiểu đường và một số loại ung thư.
Ngoài ra, phần lớn nước ngọt hiện nay sử dụng siro ngô biến đổi gen thay cho đường mía do giá thành rẻ. Dù chưa có kết luận cuối cùng, các nhà khoa học vẫn bày tỏ lo ngại về ảnh hưởng lâu dài của loại đường này đối với sức khỏe và nguy cơ hình thành khối u ác tính.
Tóm lại, nước ngọt có gas không chỉ đơn thuần là một loại đồ uống giải khát mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghiêm trọng cho sức khỏe nếu lạm dụng. Việc hạn chế tối đa nước ngọt, thay thế bằng nước lọc, nước ép tự nhiên không đường hoặc các loại đồ uống lành mạnh khác chính là cách bảo vệ cơ thể, phòng tránh bệnh gút và nhiều căn bệnh nguy hiểm khác về lâu dài.
